چگونه گی تفاوت احکام شرعی در زمان های مختلف !!!

چرا برخی احکام باتغییر زمان تغییر می کنند وبرخی حرام ها حلال می شوند .؟!!

باعرض سلام وتحیت به خدمت حضرت آیت الله مکارم شیرازی ...سوالی که دارم درباره چگونه گی تفاوت احکام در زمان های مختلف هست.مثلا چرا حکم بازی شطرنج زمانی حرام بوده ولی الان نیست.ویاسایر احکام دیگر که حکمشون گاها تغییر می کند.باعرض تشکر ازشما این مطلب دروبلاگ شخصی برای سایر مشتاقان علوم دینی واحکام انتشار خواهد شد.

پاسخ:

:: با اهداء سلام و تحیت؛
پاسخ: 

احکام بنابر اعتقاد محقّقان از امامیّه و اهل سنّت، تابع مصالح و مفاسد است. شراب از آن رو تحریم شده که رجس و عمل شیطانى و موجب عداوت و کینه در میان مردم و بازداشتن از نماز و ذکر الله مى شود، چون عقل را زایل مى کند و زوال عقل این پیامدها را به دنبال دارد و همچنین است مسأله قمار با آلات مخصوص.

حال اگر در بعضى از موارد موضوع حکم وجود داشته باشد اما مصلحت و مفسده به موجب زمان یا مکان تغییر یابد، طبیعى است که حکم نیز دگرگون مى شود، زیرا آن موضوع با وصف آن مصالح و مفاسد محلّ حکم بود و اگر این وصف از بین برود دیگر محلّ آن حکم نخواهد بود.

مثلا در زمان هاى گذشته همه فقها حکم به تحریم خرید و فروش خون انسان و حیوانات مى کردند، زیرا هیچ مصلحتى در آن نبود، بلکه منبع انواع مفاسد معنوى و مادى محسوب مى شد; ولى امروز با گذشت زمان ، خون انسان عامل نجات بسیارى از مردم (مجروحان و نیازمندان به عمل جراحى) از چنگال مرگ مى شود، بنابراین خون، همان خون است; ولى مفسده، تبدیل به مصلحت مهمّى شده است.

بدیهى است در این صورت خرید و فروش خون نمى تواند حرام باشد; یعنى ملاک حکم تغییر یافته است.

همچنین هرگاه در زمان یا مکان خاصّى شطرنج به عنوان آلت قمار محسوب نشود و عامّه مردم آن را ورزش فکرى بدانند، به یقین در چنین فرضى مفاسد قمار بر آن مترتب نیست و به تعبیر دیگر: عنوان کلّى قمار که داراى مفاسدى است از آن برداشته شده است، بنابراین دلیلى ندارد که حرام باشد. زیرا در این ظرف زمانى یا مکانى جزء مصادیق قمار که موضوع دقیق حکم حرمت است، قرار نمى‏ گیرد.

به این ترتیب، ملاحظه مى کنیم که زمان و مکان مى تواند عاملى براى تغییر مصالح و مفاسد موضوعات باشد و در سایه آن حکم دگرگون شود.

برای مطالعه بیشتر می توانید به جلد اول کتاب ما «دائرة المعارف فقه مقارن» ذیل عنوان "فصل 9: نقش زمان و مکان در استنباط " در آدرس زیر مراجعه فرمایید:

http://makarem.ir/compilation/?lid=0&mid=61816

 
همیشه موفق باشید               
دفتر آیت الله العظمی مکارم شیرازی / بخش استفتائات
/ 1 نظر / 22 بازدید
صرافي

با درود وقت بخير وبلاگ خوبي داري موفق باشي http://www.sarafigharn.com صرافي صرافي قرن 021-25905